Rookvrije Zorg

Bestuur en commitment

Het realiseren van een rookvrije werk- en behandelcultuur vergt langdurige inzet en continue actie. Dit begint bij een duidelijk beleidsstandpunt, bij het nemen van verantwoordelijkheid voor de uitvoering van dit beleid en bij passende toekenning van middelen.

Statement

De zorgorganisatie toont duidelijk en sterk leiderschap bij het systematisch implementeren van een rookvrijbeleid.

Checklist en zelfaudit

Bestuur en commitment

FAQ

Een rookvrije zorginstelling streeft naar een zo gezond mogelijke omgeving zonder roken. Hieronder valt ook het roken van (soft)drugs, e-sigaretten en smeltsigaretten. Niemand rookt, er zijn geen asbakken of rookplekken, geen peuken en geen verkoop of afbeeldingen van rookwaren op het terrein. Naast dat het terrein rookvrij is, is er passende stoppen-met –roken hulp (of: rookvrijbegeleiding) beschikbaar voor alle rokende patiënten en medewerkers.

Zorginstellingen willen een zo gezond mogelijke omgeving voor iedereen. Ze voorkomen hiermee directe en indirecte blootstelling aan rook en helpen mensen die willen stoppen. Ze geven het goede voorbeeld in de stad en in het land en dragen zo bij aan een cultuur waarin niet-roken de norm is, en voldoen daarmee aan de wens van een groot deel van de bevolking.

Een vrije én een bewuste keuze is wat we kinderen willen geven. Als een kind voor zijn 18e verslaafd raakt aan nicotine heeft het geen vrije wil meer. Een verslaving is alles behalve een vrije wil, omdat je dan geen vrije keuze meer hebt. Wekelijks raken nog honderden kinderen verslaafd aan nicotine. We willen dat kinderen en ouders bewust kunnen kiezen voor rookvrij opgroeien en een rookvrije toekomst. Een vrije keuze willen we ook bieden aan de patiënten, bezoekers en medewerkers van zorginstellingen. Velen ondervinden hinder van de rook van anderen. Een rookvrij terrein zorgt ervoor dat mensen niet in aanraking komen met tabaksrook, peuken en as.

Niet-roken in en rondom ziekenhuizen is algemeen aanvaard in Groot-Brittannië, Australië en grote delen van de Verenigde Staten. Ook in Nederland zijn al meerdere ziekenhuizen en GGZ-instellingen volledig rookvrij. Niet alleen zorginstellingen, maar ook steeds meer sportverenigingen en scholen zijn rookvrij.

In vele zorginstellingen is de ondernemingsraad instemmingsgerechtigd. Vaak geeft de ondernemingsraad adviezen en aandachtspunten mee in haar besluitbrief.

Leidinggevenden zijn het aanspreekpunt voor medewerkers, dus zij zouden met rokende medewerkers in gesprek kunnen over wat zij nodig hebben (om de werktijd rookvrij door te komen). Dit kan ook meegenomen worden in een jaargesprek. Verder is het aan leidinggevenden om rokende medewerkers te wijzen om het (nieuwe) rookbeleid, maar ook op de mogelijkheden zoals een stoppen-met-roken-training.

Checklist

Download Checklist

Beleidsvorming

  • Heeft u een heldere visie?
    • Heeft u helder wat uw drijfveer is om de visie en het rookvrij beleid te ontwikkelen?
      Bijvoorbeeld: gaat het om het welzijn van de patiënten, om het volledig rookvrij worden van de samenleving, etc.?
    • Past deze visie bij (het doel van) de organisatie?
  • Heeft u duidelijk voor ogen welke doelgroepen u heeft?
  • Heeft u de reikwijdte van het beleid duidelijk voor ogen?
    Bijvoorbeeld: helemaal rookvrij worden of zijn er uitzonderingen (wel/geen rookabri’s)? En welke verplichting wilt u externe leveranciers (ziekenhuiswinkel / schoonmaak / bouw) opleggen?
  • Heeft u binnen uw beleid een stip op de horizon gezet?
  • Heeft u de pijlers uit de zelf-audit gebruikt om het beleid op te zetten? En gebruikt u deze om de voortgang te monitoren?
    • Staat er een jaarlijkse evaluatie van het beleid gepland?
  • Heeft u andere zorginstellingen om advies gevraagd? Heeft u internet of andere media geraadpleegd voor meer informatie?

Invoer beleid

  • Is het rookvrij beleid op alle afdelingen geïmplementeerd?
    • En is er op elke afdeling iemand verantwoordelijk voor het proces en beleid?
  • Onderschrijven alle medewerkers het rookvrij beleid?
    • Wordt het rookvrij beleid met alle nieuwe medewerkers besproken?
  • Zijn alle onderaannemers op de hoogte van het rookvrij beleid?
  • Zijn er duidelijke regels omtrent de verkoop van tabak?
    • Heeft u gecheckt of u tabak verkoopt (interne automaten)?
    • Is de procedure helder wanneer tabak intern wordt verhandeld?
    • Heeft u gecheckt of behandelaars sigaretten halen voor patiënten?
    • Is er een duidelijke lijn getrokken in eventuele sponsoring en subsidiering van tabak?

Groepsvorming

  • Zijn er financiën en mankracht vrij gemaakt voor het rookvrij beleid?
  • Is er op het hoogste niveau iemand verantwoordelijk voor implementatie van het rookvrij beleid? Is de lijn met deze persoon kort? En is deze persoon beschikbaar voor overleggen van de projectgroep?
    • Kan verder iedereen, ongeacht de functie, het rookvrij beleid op de agenda krijgen?
  • Is er een multidisciplinair team geformeerd? Bijvoorbeeld: Bouw & Facilitair, Medische Zaken, Communicatie, P&O, medici, Inkoop, Communicatie, etc.
    • Is er een werkgroep geformeerd voor uitvoerende taken?

Alle toolkit pijlers

Bestuur en commitment